Zeytinyağı Donar mı? Buzdolabında Donması Gerçek Olduğunu Gösterir mi?

Zeytinyağıyla ilgili tüketiciler arasında en yaygın inanışlardan biri, “Gerçek zeytinyağı soğukta donar” düşüncesidir.

Özellikle kış aylarında veya zeytinyağı buzdolabına konulduğunda yağın bulanıklaşması, kristalleşmesi ya da kısmen katılaşması sıkça görülebilir. Bunun üzerine akla şu sorular gelir:

Zeytinyağı donar mı? Gerçek zeytinyağı mutlaka donar mı? Donmayan zeytinyağı sahte midir? Donmuş zeytinyağı tekrar kullanılabilir mi?

Bu yazımızda zeytinyağının düşük sıcaklıklardaki davranışını ve bu konuda doğru bilinen yanlışları ele alıyoruz.

Zeytinyağı Donar mı?

Evet. Zeytinyağı düşük sıcaklıklarda bulanıklaşabilir, kristalleşebilir veya kısmen katı hale gelebilir.

Zeytinyağının içerisinde farklı yağ asitleri ve doğal bileşenler bulunur. Sıcaklık düştüğünde bu bileşenlerin bazıları kristalleşmeye başlayabilir.

Bu nedenle özellikle kış aylarında serin ortamlarda saklanan zeytinyağında;

• Bulanıklaşma,
• Küçük beyaz kristaller oluşması,
• Yoğunlaşma,
• Kısmen veya tamamen katılaşma

görülebilir.

Bu durum tek başına zeytinyağının bozulduğu anlamına gelmez.

Gerçek Zeytinyağı Mutlaka Donar mı?

Hayır.

Burada tüketiciler arasında oldukça yaygın olan önemli bir yanlış bilgi bulunmaktadır.

Bir zeytinyağının donması, onun kesinlikle gerçek veya kaliteli olduğunu kanıtlamaz. Aynı şekilde belirli bir sıcaklıkta donmaması da yağın sahte olduğu anlamına gelmez.

Zeytinyağının düşük sıcaklıktaki davranışı birçok faktöre bağlı olarak değişebilir.

Bunlar arasında;

• Zeytin çeşidi,
• Zeytinin yetiştiği bölge,
• Hasat zamanı,
• Zeytinin olgunluk seviyesi,
• Yağın doğal yağ asidi bileşimi,
• Üretim koşulları

yer alabilir.

Dolayısıyla evde yapılan “buzdolabı testi” zeytinyağının gerçekliğini kesin olarak belirleyen bilimsel bir yöntem değildir.

Zeytinyağını Buzdolabına Koyarak Gerçeklik Testi Yapılabilir mi?

Zeytinyağını buzdolabına koyup donup donmadığını kontrol etmek internette sıkça önerilen yöntemlerden biridir.

Ancak bu yöntem güvenilir bir saflık testi değildir.

Bir zeytinyağının gerçekliği ve hangi kalite sınıfına ait olduğu profesyonel değerlendirmelerde fiziksel, kimyasal ve duyusal analizlerle belirlenir.

Örneğin laboratuvar analizlerinde;

• Serbest yağ asitliği,
• Peroksit değeri,
• UV özgül absorbans değerleri,
• Yağ asidi kompozisyonu,
• Sterol kompozisyonu,
• Mumsu maddeler

gibi çeşitli kriterler incelenebilir.

Bu nedenle yalnızca yağın buzdolabında donmasına bakarak “bu yağ gerçektir” veya “bu yağ sahtedir” şeklinde kesin bir sonuca ulaşmak doğru değildir.

Zeytinyağı Neden Bulanıklaşır?

Soğuk havalarda zeytinyağının ilk değişimlerinden biri genellikle bulanıklaşmadır.

Yağın içerisinde doğal olarak bulunan bazı bileşenler sıcaklık düştükçe kristalleşmeye başlayabilir. Bunun sonucunda normalde berrak görünen zeytinyağı daha bulanık veya yoğun bir görünüme kavuşabilir.

Özellikle kış aylarında teneke içerisinde saklanan zeytinyağında bu durumla karşılaşılması mümkündür.

Yağın oda sıcaklığına gelmesiyle birlikte bu görünüm çoğunlukla yeniden normale döner.

Donmuş Zeytinyağı Bozulur mu?

Zeytinyağının düşük sıcaklık nedeniyle katılaşması tek başına yağın bozulduğu anlamına gelmez.

Soğuk ortamdan çıkarılan zeytinyağı oda sıcaklığında bekletildiğinde zaman içerisinde yeniden sıvı hale gelebilir.

Burada önemli olan zeytinyağını doğrudan yüksek ısıya maruz bırakarak hızlı şekilde çözmeye çalışmamaktır.

Tenekeyi;

• Ocağın üzerine koymak,
• Çok sıcak suya sokmak,
• Doğrudan yüksek sıcaklıkta ısıtmak

yerine oda sıcaklığında doğal olarak sıvı hale gelmesini beklemek daha doğru bir yaklaşımdır.

Zeytinyağı Kaç Derecede Donar?

Zeytinyağının tüm çeşitleri için geçerli tek bir kesin donma sıcaklığından söz etmek doğru değildir.

Çünkü yağın bileşimi kullanılan zeytine ve üretim koşullarına göre değişiklik gösterebilir.

Bazı doğal bileşenler daha yüksek sıcaklıklarda kristalleşmeye başlarken bazıları daha düşük sıcaklıklarda katılaşabilir.

Bu nedenle bir zeytinyağı önce bulanıklaşabilir, ardından içerisinde kristaller oluşabilir ve sıcaklık daha da düştüğünde daha yoğun bir yapıya dönüşebilir.

Donma Zeytinyağının Kalitesini Gösterir mi?

Tek başına göstermez.

Kaliteli bir natürel sızma zeytinyağını değerlendirirken yalnızca fiziksel görünümüne veya düşük sıcaklıktaki davranışına bakmak yeterli değildir.

Zeytinyağının kalite değerlendirmesinde üretim yöntemi, kimyasal analiz değerleri ve duyusal özellikler birlikte önem taşır.

Zeytinyağının gerçekliği konusunda daha ayrıntılı bilgi için “Gerçek Zeytinyağı Nasıl Anlaşılır? Zeytinyağı Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?” başlıklı yazımızı da okuyabilirsiniz.

Zeytinyağı Nasıl Saklanmalı?

Zeytinyağının kalitesini korumak için onu buzdolabında saklamak genellikle gerekli değildir.

Zeytinyağı;

• Doğrudan güneş ışığından uzak,
• Serin,
• Kuru,
• Isı kaynaklarından uzak,
• Ağzı sıkıca kapalı

bir ortamda muhafaza edilmelidir.

Özellikle ocak ve fırın yanında veya doğrudan güneş gören alanlarda uzun süre bırakılmaması önemlidir.

Zeytinyağını doğru saklama yöntemleri hakkında ayrıntılı bilgi almak için “Zeytinyağı Nasıl Saklanmalı? Doğru Saklama Yöntemleri” başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Zeytinyağı Hakkında Doğru Bilgiyle Seçim Yapın

Zeytinyağının soğuk havada bulanıklaşması veya katılaşması doğal olarak gerçekleşebilen fiziksel bir durumdur.

Ancak unutulmaması gereken en önemli nokta şudur:

Zeytinyağının donması onun kesinlikle gerçek olduğunu, donmaması ise sahte olduğunu göstermez.

Kaliteli zeytinyağı seçerken yalnızca evde yapılan testlere değil; ürünün sınıfına, etiket bilgilerine, üretim koşullarına ve güvenilir üretici veya satıcıdan alınmasına dikkat edilmelidir.

Oleza Natürel Sızma Zeytinyağı, zeytinin doğal karakterini sofralarınıza taşıyan yapısıyla kahvaltıdan yemeklere, salatalardan mezelere kadar günlük mutfağın farklı alanlarında kullanılabilir.

Kahramanmaraş'tan sofranıza doğallık.

Oleza — Doğanın Mührü.